"Jestem z wami sercem i myślami". O sposobach komunikowania empatii w dyskursie (studium przypadku)

Marta Helena Falkowska

Abstrakt


The article is a part of a more extensive linguistic project exploring the concept of ‘empathy’ and its exponents in the present-day Polish (Falkowska 2012, 2017, 2018). The analysis is based on a corpus compiled out of Polish media texts concerning the tragic Nanga Parbat expedition (January 2018). Selected Internet posts and social media comments have also been included. My focus is on empathy understood along the lines set by Kuno (1987), i.e. the speaker’s identification with one of the scene’s participants. The paper aims at depicting the linguistic means that are applied in order to communicate the speaker’s empathy towards a scene participant. The study employs Langacker’s Cognitive Grammar model (1987, 2009) and the cognitive discourse analysis framework (Hart 2014), with special reference to the notions of empathy, empathy hierarchy and point of view.

Słowa kluczowe


empathy; empathy hierarchy; point of view; objectification; Nanga Parbat expedition 2018

Pełny tekst:

VIEW FULL TEXT

Bibliografia


Bloom, Paul (2017) Przeciw empatii: Argumenty za racjonalnym współczuciem. Tłum. M. Chojnacki. Kielce: „Charaktery”.

Cegieła, Anna (2014) Słowa i ludzie: Wprowadzenie do etyki słowa. Warszawa: Dom Wydawniczy „Elipsa”.

Chudzik, Anna (2002) Mowne zachowania magiczne w ujęciu pragmatyczno-kognitywnym. Kraków: Universitas.

Chudzik, Anna (2015) „Sposoby wyrażania sympatii w rozmowach zapośredniczonych medialnie (na przykładzie serwisu społecznościowego Facebook.com)”. Poznańskie Studia Slawistyczne, 9; 19-33.

Coplan, Amy (2011) “Understanding Empathy: Its Features and Effects”. [In:] Amy Coplan, Peter Goldie (Eds.), Empathy: Philosophical and psychological perspectives. Oxford: Oxford University Press; 3-18.

Falkowska, Marta (2012) „Trochę empatii, człowieku!. O znaczeniu rzeczownika empatia we współczesnej polszczyźnie”. [W:] Irena Vaňková (Ed.), Tĕlo, smysly, emoce v jazyce. Praha: Univerzita Karlova v Praze; 33-43.

Falkowska, Marta (2017) „Strategie referencjalne w dyskursie a kategoria empatii. Na przykładzie wybranych tekstów prasowych o europejskim kryzysie migracyjnym”. [In:] Enrique Gutiérrez Rubio, Ekaterina Kislova, Dorota Kruk (Hrsg.), Contributions to the 20th Annual Scientific Conference of the Association of Slavists (Polyslav). Wiesbaden: Harrassowitz Verlag; 63-73.

Falkowska, Marta (2018) „Wiem, co czujesz. O dyskursywnych sygnałach empatii”. [W: ] Barbara Pędzich, Magdalena Wanot-Miśtura, Dorota Zdunkiewicz-Jedynak (red.), „Tyle się we mnie słów zebrało…”. Szkice o języku i tekstach. Warszawa: Dom Wydawniczy „Elipsa”; 175-188.

Givón, Talmy (1985) “Iconicity, Isomorphism and Non-Arbitrary Coding in Syntax”. [In:] John Haiman (Ed.), Iconicity in Syntax. Proceedings of a Symposium on Iconicity in Syntax, Stanford, June 24-6, 1983. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company; 187-219.

Grzenia, Jan (2003) „Internet jako miejsce dialogu”. [W:] Małgorzata Kita, Jan Grzenia (red.), Porozmawiajmy o rozmowie. Lingwistyczne aspekty dialogu. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego; 81-90.

Hart, Christopher (2014) Discourse, Grammar and Ideology. Functional and Cognitive Perspectives. London – New Delhi – New York – Sydney: Bloomsbury Academic.

Jakobson, Roman (1960) „Poetyka w świetle językoznawstwa”. Tłum. K. Pomorska. Pamiętnik Literacki: czasopismo kwartalne poświęcone historii i krytyce literatury polskiej, 51(2); 431-473.

Klemensiewicz, Zenon (1968) Zarys składni polskiej. Wydanie 5. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Kubiński, Wojciech (2012.) „Empatia: kluczowe pojęcie dla kognitywnej analizy dyskursu?”. [W:] Henryk Kardela, Zbysław Muszyński, Maciej Rajewski (red.), Kognitywistyka 3. Empatia, obrazowanie i kontekst jako kategorie kognitywistyczne. Lublin: Wydawnictwo UMCS; 167-179.

Kuno, Susumu (1987). Functional Syntax: Anaphora, Discourse, and Empathy. Chicago: The University of Chicago Press.

Langacker, Ronald W. (1987). Foundations of Cognitive Grammar. Vol. 1: Theoretical Prerequisites. Stanford: Stanford University Press.

Langacker, Ronald W. (2005). Obserwacje i rozważania na temat zjawiska subiektyfikacji. Tłum. M. Majewska. Kraków: Universitas.

Langacker, Ronald W. (2009). Gramatyka kognitywna. Wprowadzenie. Tłum. E. Tabakowska i in. Kraków: Universitas.

Leech, Geoffrey N. (2014) The Pragmatics of Politeness. New York: Oxford University Press.

Loewe, Iwona (2006) „Internet i jego zasoby w polskich badaniach lingwistycznych. Rekonesans”. Biuletyn PTJ, LXII (2006); 93-103.

Marcjanik, Małgorzata (2014) Słownik językowego savoir-vivre’u. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Markham, Annette, Buchanan, Elizabeth (2012) Ethical Decision-making and Internet research 2.0: Recommendations from the AoIR Ethics Working Committee. [pobrane z http://www.aoir.org/reports/ethics2.pdf. Data ostatniego dostępu: 09.11.2018]

Niebrzegowska-Bartmińska, Stanisława (2001) „Idea działającego słowa w tekstach polskich zamówień”. Etnolingwistyka, (13); 101-115.

Tabakowska, Elżbieta (2012) „Empatia – w języku, w tekście, w przekładzie”. [W:] Henryk Kardela, Zbysław Muszyński, Maciej Rajewski (red.), Kognitywistyka 3. Empatia, obrazowanie i kontekst jako kategorie kognitywistyczne. Lublin: Wydawnictwo UMCS; 153-166.

Uspienski, Borys (1997) Poetyka kompozycji. Struktura tekstu artystycznego i typologia kompozycji. Tłum. P. Fast. Katowice: Wydawnictwo „Śląsk”.

Witosz, Bożena (2010) „O dyskursie wykluczenia i dyskursach wykluczonych z perspektywy lingwistycznej”. tekst i dyskurs – text und diskurs, (3); 9-25.

Yokoyama, Olga T. (1999) “The Speech Act Empathy Hierarchy and Russian Possessives”. [In:] Akio Kamio, Ken-ichi Takami (Eds.), Function and Structure: In Honor of Susumu Kuno. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing; 57-82.




DOI: http://dx.doi.org/10.7592/10.7592/Tertium2019.4.1.Falkowska

Refbacks

  • There are currently no refbacks.