Półrocznik Językoznawczy Tertium https://journal.tertium.edu.pl/JaK <p>Pismo wydawane przez <a href="https://tertium.edu.pl/">Krakowskie Towarzystwo Popularyzowania Wiedzy o Komunikacji Językowej „Tertium".</a></p> <p><strong>UWAGA: WAŻNE </strong>– <strong>ARTYKUŁY DO RECENZJI NALEŻY ZGŁASZAĆ NAJPIERW POD ADRESEM: <a href="https://mc04.manuscriptcentral.com/tertium" target="_blank" rel="noopener">https://mc04.manuscriptcentral.com/tertium</a>, A NIEZWŁOCZNIE POTEM NA NINIEJSZEJ WITRYNIE, GDZIE ARTYKYŁY SĄ PUBLIKOWANE PO POZYTYWNYCH RECENZJACH.</strong></p> <p>Czasopismo <em>Półrocznik Językoznawczy Tertium</em> zostało powołane do życia w dniu 17 marca 2016 roku na zebraniu ogólnym członków Krakowskiego Towarzystwa Popularyzowania Wiedzy o Komunikacji Językowej Tertium. Odbyło się ono w Krakowie w trakcie konferencji <a href="https://tertium.edu.pl/konferencje-tertium/jezyk-trzeciego-tysiaclecia-ix/">Język trzeciego tysiąclecia IX</a> zorganizowanej w 20. rocznicę powstania Towarzystwa.</p> <p>Nasze czasopismo proponuje autorom i czytelnikom profil, który odzwierciedla dotychczasową tematykę konferencji i publikacji Tertium. Celem statutowym Tertium była zawsze otwartość na różne podejścia teoretyczne i na perspektywy typowe dla poszczególnych neofilologii. Interesują nas badania nad językiem w komunikacji w perspektywie przede wszystkim synchronicznej oraz szeroko pojęte podejście socjokognitywne, w tym językoznawstwo kognitywne, badania pragmalingwistyczne oraz językoznawstwo antropologiczne. </p> <p>Artykuły grupujemy w sześć sekcji tematycznych: językoznawstwo teoretyczne, odmiany i rejestry języka polskiego, przekładoznawstwo, komunikacja międzykulturowa, językoznawstwo antropologiczne i językoznawstwo stosowane. Przyjmujemy artykuły pisane w języku polskim i angielskim (minimalny rozmiar artykułu to 6000 słów czyli ok. 10 stron). W piśmie publikujemy też komunikaty o badaniach naukowych doktorantów oraz recenzje.</p> <p>Zachęcamy do przesyłania artykułów aktywnych członków Towarzystwa Tertium oraz wszystkie osoby zainteresowane wyżej wymienionymi dziedzinami oraz dziedzinami pokrewnymi.</p> <p>Artykuły, wcześniej niepublikowane, można przesyłać po zarejestrowaniu się na powyższej witrynie i zalogowaniu. Wszystkie artykuły podlegają <a href="https://docs.pkp.sfu.ca/learning-ojs/en/authoring#submitting-an-article">podwójnej, poufnej i anonimowej recenzji</a>.</p> <p>Po zaakceptowaniu artykułu do publikacji należy się zarejestrować na niniejszej witrynie i wprowadzić dane osobowe (w tym biogram) i aktualne metadane artykułu. Publikacja w naszym czasopismie jest bezpłatna. W razie wątpliwości prosimy o kontakt pod adresem mailowym: tertium2016@gmail.com.</p> <p>Teksty do kolejnego numeru prosimy przesyłać nie później niż do <strong>30 października 2021 r.</strong></p> <p>Propozycje książek do recenzji należy zgłaszać do redaktora działu recenzji (przez nasz ogólny mail kontaktowy).</p> <p>Nasze czasopismo jest obecnie indeksowane w <a href="https://journal.tertium.edu.pl/JaK/indeksowanie">ważnych miedzynarodowych indeksach.</a> Jest również <strong>objęte programem "Wsparcie dla czasopism naukowych" i każdy polski autor otrzymuje za niego <a href="https://punktacja.atmatic.pl/search/journal?search_journal%5Bname%5D=P%C3%B3%C5%82rocznik+J%C4%99zykoznawczy+Tertium&amp;search_journal%5Bissn%5D=&amp;search_journal%5Beissn%5D=&amp;search_journal%5Bpoints_value_start%5D=&amp;search_journal%5Bpoints_value_end%5D=&amp;search_journal%5Bpoints_year_start%5D=&amp;search_journal%5Bpoints_year_end%5D=">20 punktów</a> (pod warunkiem podania swojej afiliacji i numeru ORCID).</strong></p> <p>Publikacja czasopisma jest także wspierana przez dwie estońskie instytucje: <a href="http://www.folklore.ee/kirjastus/eth/">ELM Scholarly Press</a> oraz <a href="https://www.folklore.ee/CEES/index_eng.php">Centre of Excellence in Estonian Studies</a>. </p> <p><strong><img src="http://journal.tertium.edu.pl/public/site/images/fimagis/logo-ministerstwo-poziom-pl-547938b2b1b94f06bba97a61985f8966.png" alt="" width="300" height="107" /></strong></p> <p><img src="https://server674212.nazwa.pl/tertium-ojs/public/site/images/mklag/cees-transparent-short-logo-11-smaller-cf7527ee1ad1b75720dd5c7e9919aafe.png" alt="" width="300" height="118" /></p> pl-PL <p>Licencja Uznanie Autorstwa- Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych (CC BY-NC-ND). Autorzy zachowują prawa autorskie do swoich publikacji.</p> tlj@journal.tertium.edu.pl (Władysław Chłopicki) admin@tertium.edu.pl (admin) Thu, 30 Sep 2021 07:38:46 +0200 OJS 3.3.0.7 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Minimum terminologiczne z zakresu prawa pracy na podstawie Kodeksu pracy https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/184 <p><em>W artykule omówiono dwie metodologie tworzenia minimum terminologicznego (zbioru podstawowej terminologii) z zakresu prawa pracy: jedna oparta została na częstotliwości występowania terminów a druga na konceptualnej wartości terminów. Celem artykułu jest porównanie każdej z tych metod na podstawie minimum terminologicznych stworzonych w oparciu o nie. W pierwszym przypadku terminy zostały wybrane przy użyciu narzędzi Wordlist oraz Keyword dostępnych w programie Sketch Engine, który służy do automatycznego przeszukiwania korpusów tekstu. W drugim przypadku terminy wyłoniono na podstawie spisu treści polskiego Kodeksy Pracy. Uznano na potrzeby niniejszego badania, że spis ten przedstawia przekrój polskiego systemu prawa pracy. Uzyskane w ten sposób listy terminów zostały przeanalizowane z punktu widzenia częstotliwości występowania terminów, liczby słów wchodzących w ich skład, systemowych relacji pomiędzy terminami w systemie terminologicznym prawa pracy oraz potencjalnych użytkowników i ich potrzeb. W wyniku podjętych działań wyciągnięto wnioski dotyczące charakterystyki każdej z przyjętych metodologii oraz użyteczności i możliwości zastosowania w praktyce minimum terminologicznych opracowanych na ich podstawie.</em></p> Agnieszka Rzepkowska Prawa autorskie (c) 2021 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/184 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0200 Weekendowe warsztaty naukowe jako wartość dodana w kształceniu językowym https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/179 <p><em>Artykuł omawia potencjalne korzyści odnoszone przez uczestników periodycznych weekendowych warsztatów naukowych w zakresie dydaktyki języka angielskiego prowadzonych w ramach Małopolskiej Chmury Edukacyjnej. Poza intensywnym doskonaleniem warsztatu językowego w wybranych zakresach tematycznych, uczestnicy otrzymują pewne wartości dodane, merytoryczne oraz w ramach rozwijania umiejętności personalnych. Intensywny trening wymowy to podstawowa merytoryczna, korzyść dodatkowa, zwłaszcza, że ten aspekt języka jest zwyczajowo pomijany w szkolnej edukacji językowej. Wprowadzenie i ćwiczenie elementów samooceny, praca zespołowa oraz konstruktywna informacja zwrotna - a zatem elementy interakcyjne, bez których opanowanie języka obcego nie jest możliwe - to kolejne z omawianych wartości dodanych. O ile skuteczność instruktażu fonetycznego jest udokumentowana badaniem w oparciu o przeprowadzone testy wejścia oraz wyjścia, to już trafność autoewaluacji jest wątpliwa, co pokazuje analiza odpowiedzi uczestników. O potrzebie trenowania pozostałych umiejętności świadczą zarówno reakcje oraz zaangażowanie uczestników, jak i opinie towarzyszących im opiekunów.</em></p> Anita Agnieszka Buczek-Zawiła Prawa autorskie (c) 2021 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/179 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0200 Zniewagi i przekleństwa w komiksie TinTin https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/181 <p><em>W opinii wielu językoznawców zniewagi i przekleństwa uważane są za wtrącenia transmitujące funkcję ekspresywną wypowiedzi, poprzez którą osoba wypowiadająca je manifestuje swoje emocje (Guiraud 1975; Rouayrenc 1998). Ich użycie ma więc charakter oczyszczający. Celem niniejszego artykułu jest przeprowadzenie kontrastywnej analizy językowej w odniesieniu do zniewag i przekleństw. Autorka bada czy istnieją specyficzne struktury morfologiczne i syntaktyczne, które odnoszą się do zniewag i przekleństw, jak również omawia, z punktu widzenia uprzejmości, międzykulturowe podobieństwa i różnice w pragmatycznym użyciu tego rodzaju języka. Aby osiągnąć zamierzone cele, autorka zestawia przykłady zaczerpnięte z komiksu </em>TinTin<em> Hergé</em>’<em>a i ich tłumaczenia na grecki i angielski, a to z uwagi na fakt, że komiks ów, ze względu na specyficznym typ dyskursu obecnego w nim i ekspresywny charakter Kapitana Haddoka, obfituje w zniewagi i przekleństwa, co z kolei jest źródłem oralności i hiperboliczności. Należy zadać pytanie: czy pragmatyka wyrażona implicite i wartości kulturowe są takie same we wszystkich analizowanych tu tekstach, czy też można zaobserwować znaczące różnice? Okazuje się, że wersja grecka preferuje powiązane ze sobą wyrazy złożone, a wybrane wypowiedzi stanowią odzwierciedlenie wszystkich parametrów zamieszczonych w oryginale, tj. fonologicznych, semantycznych, pragmatycznych i stylistycznych. W odróżnieniu od powyższego, wersja angielska wydaje się być bardziej oddalona na każdym poziomie analizy. Jednocześnie (nie) utrzymywanie parametrów zależy od specyficznych cech języka greckiego, francuskiego i angielskiego, jak również od wspólnych wyobrażeń odbiorców tekstu. Uzyskane wyniki są spójne z wcześniejszymi wnioskami i potwierdzają, że język grecki, w przeciwieństwie do angielskiego, jest raczej zorientowany na pozytywne formy uprzejmość (zob. Romero 2000; Sifianou 2001).</em></p> Maria Antoniou Prawa autorskie (c) 2021 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/181 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0200 Wschód-Zachód https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/159 <p><em>Wzrost współczesnej wymiany handlowej i informacyjnej nie wydaje się powodować znaczących zmian w wielowarstwowych wymogach dotyczących komunikacji międzykulturowej. W bardzo istotnym znaczeniu tego terminu liczne decyzje indywidualne związane z komunikacją w środowisku międzykulturowym ulegają nieuniknionemu zawężeniu do świata o naturze jednokontekstowej. Takie wymuszone ograniczenie komunikacji zachodzącej na styku kultur heterogenicznych jedynie do pewnego stopnia można przezwyciężyć poprzez odwołanie do wszechobecnych wyobrażeń stereotypowych oraz doraźnych generalizacji. Na bardziej zaawansowanym poziomie komunikacji stereotypy mogą jednak stanowić przyczyny niepowodzeń komunikacyjnych i poważnych nieporozumień. W niniejszym artykule zamieszczono krótki opis stereotypów w komunikacji międzykulturowej wraz z kilkoma przykładami rzeczywistych przypadków załamania komunikacji w japońsko-polskim środowisku korporacyjnym. W dalszej kolejności przedstawiono propozycję systemowego ujęcia problemów i szczegółowych aspektów komunikacji w kontekście japońsko-polskim.</em></p> Arkadiusz Jabłoński, Hiroki Nukui Prawa autorskie (c) 2021 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/159 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0200 Rodzaje radykalnej komunikacji w "The Tunnel" Williama H. Grassa https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/144 <p><em style="font-size: 0.875rem;">"The Tunnel" W. H. Gassa </em><em style="font-size: 0.875rem;">charakteryzuje szeroko pojeta r</em><em style="font-size: 0.875rem;">adykalna komunikacja. W powieści tej odnajdujemy wiele rodzajów radykalnych słów i myśli oraz odniesień do różnorodnych tematów nacechowanych radykalizmem, zarówno w obszarze życia publicznego, jak i prywatnego. Powieść ta łączy zróżnicowane i innowacyjne techniki eksperymentalne, a także, w wielu przypadkach, ukazuje przewagę języka i formy nad treścią. Celem niniejszego artykułu jest wskazanie, że autentyczność i mnogość form radykalnej komunikacji ukazanych w analizowanej powieści może być wyrażona poprzez rozdzielenie roli narratora występującego w pierwszej osobie (Ich-Erzähler) i autora. Wskazujemy, że autentyczność narracji kontroluje radykalną zawartość, zaś radykalna kompozycja, język i styl powieści leżą u podstaw kolejnego zbioru stylów radykalnej komunikacji, co odzwierciedla wyrażone tu zamiłowanie Grassa do fikcji eksperymentalnej.</em></p> <p><em>Niniejszy artykuł wyróżnia następujące rodzaje stylów radykalnej komunikacji: „przerwanie monotonii narracji”, „intensyfikację nienawiści”, „synowską niechęć do wybaczenia”, „przywoływanie odrazy”, „wywoływanie niezrozumienia/nieczytelności”, „zaakcentowanie całkowitego krytycyzmu”, „degradację metanarracji”, „ambiwalentne ukazywanie wojny i Holocaustu”, „obrazowy styl komunikacji”, „styl komunikacji typowy dla radykalnie strukturyzowanej kompozycji”, „komunikacyjny styl ozdobników słownych”, „upiększanie” oraz „próżność” (postrzegana tu jako figura retoryczna).</em></p> Sergii Sushko Prawa autorskie (c) 2021 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/144 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0200 Przekład i (bez)krytyczna analiza dyskursu https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/188 <p><em>Celem artykułu jest potwierdzenie tezy, że postulat transdyscyplinarności, wysuwany w&nbsp; rozważaniach dotyczących współczesnego przekładoznawstwa, znajduje uzasadnienie w zbieżności podstawowych&nbsp; założeń językoznawstwa kognitywnego, krytycznej analizy dyskursu i wiedzy o przekładzie. „Zwrot kulturowy” w przekładoznawstwie, odnotowany w tym samym czasie, co „zwrot kognitywny” w nauce o języku, oznacza&nbsp; możliwość wkroczenia obu dyscyplin na teren praktycznie&nbsp; zarezerwowany dla badań nad krytyczną analizą dyskursu. Przełamanie niechęci lub braku zainteresowania dla sąsiednich dyscyplin&nbsp; prowadzi do rozszerzenia wspólnej płaszczyzny działania. Tezę ilustruje studium przypadku: przykład tłumaczenia tekstu, o którego językowym kształcie decyduje szeroki kontekst społeczny i kulturowy.</em></p> Elżbieta Muskat-Tabakowska Prawa autorskie (c) 2021 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/188 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0200 Transkreacja w przekładzie melicznym https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/190 <p><em>Artykuł prezentuje analizę twórczych tłumaczeń melicznych pióra Wojciecha Młynarskiego przeprowadzoną w celu ukazania transkreacyjnego podejścia tego autora do przekładu wybranych piosenek francuskich wykonywanych oryginalnie przez Charles’a Aznavoura. Młynarski okazuje się być prawdziwym mistrzem transkreacji w rozumieniu tego pojęcia, jakie zaproponowane zostało w latach 60. XX wieku przez brazylijskiego uczonego i tłumacza, Haroldo de Camposa (1929–2003). W niniejszym artykule na przykładzie analizy kontrastywnej wybranych tekstów piosenek w ich wersjach oryginalnych i przekładach pióra Młynarskiego podjęto próbę pokazania, w jaki sposób na kanwie francuskich tekstów oraz muzyki polski poeta i szansonista stworzył nowe teksty często obfitujące w zupełnie inne aluzje kulturowe niż te obecne w wersjach oryginalnych. Zachowując dominantę meliczną piosenek, Młynarski modyfikował warstwę semantyczną w celu dostosowania utworów do odbiorców docelowych, co dowodzi, że był świadomy również wartości marketingowej swych tłumaczeń, a więc cechy branej pod uwagę także w dzisiejszym rozumieniu usługi transkreacyjnej jako celowej adaptacji, uwzględniającej realia społeczno-kulturowe oraz sferę emocjonalną docelowych odbiorców, a także specyfikę rynku docelowego.</em></p> Olga Mastela Prawa autorskie (c) 2021 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/190 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0200 Strategie, podejścia i techniki w tłumaczeniu gry Diablo III https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/178 <p><em>Diablo III to trzecia część słynnego tytułu RPG akcji wydanego przez Blizzard Entertainment. Gra została w pełni zlokalizowana na język polski, wraz z podkładem głosowym, i stanowi przykład wysokiej jakości tłumaczenia. Kategoria mechaniki gry obejmuje różne teksty z wnętrza gry odnoszące się do rozgrywki w przeciwieństwie do świata gry i jej interfejsu. W domenie gier RPG są to teksty takie jak statystyki postaci, klasy, umiejętności, cechy przedmiotów, osiągnięcia oraz wskazówki i samouczki. W niniejszym artykule podjęto próbę przestudiowania wyzwań związanych z tymi tekstami poprzez zbadanie strategii, podejść i technik zastosowanych w ich tłumaczeniu.</em></p> Ewa Barbara Nawrocka Prawa autorskie (c) 2021 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/178 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0200 Przekład pod patronatem https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/176 <p><em>Tematem artykułu jest zbadanie wpływu jaki może wywierać wydawca na sposób i zakres odzwierciedlenia w tekście przekładu elementów trzeciej kultury. Omówione zostaną kolejno: kwestia obcości w przekładzie, zjawisko elementów trzeciej kultury oraz zagadnienie funkcjonowania patronatu w systemie literackim. Badanie będzie miało formę analizy translatologicznej. Za materiał badawczy posłuży opowiadanie „The Room in Le Dragon Volant” ze zbioru "In a Glass Darkly", autorstwa XIX-wiecznego, irlandzkiego pisarza Sheridana Le Fanu oraz przekład utworu na język polski, „Pokój w gospodzie Le Dragon Volant”, autorki artykułu, pochodzący z tomu "W ciemnym zwierciadle". Omówiony zostanie sposób przekładu wybranych wtrętów francuskojęzycznych, zwrotu adresatywnego i dwóch realogizmów oraz zalecenia redaktora dotyczące sposobu ich transpozycji w języku polskim, jak również wynik uzgodnień pomiędzy redaktorem i tłumaczką oraz wpływ ostatecznego rozwiązania na poziom obcości tekstu docelowego. Artykuł zakończy prezentacja wniosków odnośnie wpływu wydawnictwa na przekład elementów trzeciej kultury i roli jaką tłumacz odgrywa w procesie ich adekwatnego odzwierciedlenia w języku docelowym. </em></p> Mira Joanna Czarnecka Prawa autorskie (c) 2021 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/176 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0200 Przywódcy, partnerzy, przeciwnicy https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/185 <p><em>Przedmiotem analizy są wizualno-werbalne przenośnie publicystyczne, które widnieją na okładkach polskich tygodników opinii. Dzięki walorowi naoczności to właśnie figury wizualno-werbalne pozwalają najłatwiej (i najszybciej) uchwycić powtarzalne sposoby ujmowania świata polityki oraz charakterystyczne cechy przenośni publicystycznych. Analizując wybrane metafory multimodalne, które odnoszą się do politycznych przywódców, partnerów i przeciwników, ukazujemy świat polityki jako pewną strukturę (na którą składa się wymiar wertykalny, czyli relacja nadrzędności i podrzędności oraz wymiar horyzontalny, czyli podział sceny politycznej na różne strony i ugrupowania). W analizowanych przenośniach polityka jest też ukazywana jako przestrzeń akcji (rywalizacji i widowiska), której głównymi uczestnikami – w warunkach demokracji parlamentarnej – są czołowi przedstawiciele najważniejszych partii. W omawianych metaforach uwidaczniają się także główne cechy przekazów prasowych, które mają przykuwać uwagę odbiorcy słowem i obrazem oraz pomysłowym ujęciem podejmowanych tematów. Zebrany materiał potwierdza i dopełnia wnioski formułowane przy analizie językowych przenośni publicystycznych (jako sposobu ujmowania tego, co mniej konkretne, środka pozyskiwania uwagi odbiorcy i kształtowania społecznych przekonań oraz wykładnika utrwalanego obrazu świata).</em></p> Bartłomiej Maliszewski Prawa autorskie (c) 2021 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/185 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0200 Płaskoziemiec w języku polskim na tle angielskiego i serbskiego https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/180 <p><em>Celem niniejszego artykułu jest analiza leksemu płaskoziemiec w języku polskim pod kątem jego znaczenia słownikowego i użyć korpusowych oraz ich wzajemnych relacji. Autor na wstępie przedstawia różnice formalne w budowie wyrazu w języku polskim, angielskim i serbskim, aby na tej podstawie przejść do różnic semantycznych zachodzących w obrębie zarysowanego obszaru badawczego. Następnie zaś praca stara się odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób użytkownicy analizowanych języków konceptualizują badany wyraz oraz na ile jest to determinowane przez styl wypowiedzi i jej charakterystykę gatunkowa. W tym celu zebrany materiał poddano analizie profilowej według modelu zaproponowanego przez Annę Wierzbicką i Jerzego Bartmińskiego. W badaniu wzięto pod uwagę zmienne wartości konotacyjne leksemu i sposoby jego wartościowania w konkretnych użyciach kontekstowych. Praca zwraca uwagę na to, w jakim stopniu kwestie zewnętrznojęzykowe, takie jak polityka, społeczeństwo i kultura wpływają na modyfikację znaczeniową leksemu w różnych kręgach językowych.</em></p> Hanna Kocur Prawa autorskie (c) 2021 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/180 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0200 Synergia epistemologiczna na przykładzie wybranych zagadnień semiotyki znaku językowego w retrospektywie https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/182 <p><em>Przedmiotem artykułu jest studium synergii epistemologicznej w domenie semiotyki znaku językowego na przykładzie niektórych aspektów semiotycznego wymiaru dzieła językoznawców, często przesłanianego przez ich bardziej spektakularne teorie językoznawstwa formalnego. Badanie wpisuje się w kanon semiotyki językoznawczej, rozwijany od wielu lat w pracach Zdzisława Wąsika (np. 1996, 2017). Do bazy analitycznej wybrałam omówienia dwojakiego rodzaju: zarówno przykłady dzieł językoznawców mniej popularnych wśród polskojęzycznej akademii (na przykład Yishai Tobin, Julia Kristeva), jak i przykłady myśli naukowców bardzo znanych, ale rozważanych z nietypowej perspektywy ich mniej cytowanych dzieł (Ferdynand de Saussure (1878-79), Charles Morris czy Roman Jakobson (1973). Główną tezę artykułu ‒ synergię epistemologiczną ‒ rozumiem jako uwypuklenie sposobu, w jaki badania prowadzone w jednej dziedzinie wspierały rozwój pokrewnych paradygmatów. </em></p> Małgorzata Haładewicz-Grzelak Prawa autorskie (c) 2021 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/182 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0200 Zoltàn Kövecses, Extended Conceptual Metaphor Theory. Cambridge: Cambridge University Press, 2020. https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/189 <p>Recenzja książki</p> Elżbieta Muskat-Tabakowska Prawa autorskie (c) 2021 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/189 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0200 Wokół gramatyki sensu https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/186 <p><em>Artykuł prezentuje koncepcję tzw. gramatyki sensu zaproponowanej przez A. Awdiejewa i G. Habrajską w ich najnowszej monografii. Artykuł porusza m.in. takie zagadnienia jak: redefinicja tekstu jako parafrazy, postawa naturalna i analityczna w badaniach nad komunikacją, zależności pomiędzy dyskursem a mechanizmami interpretacyjnymi, procedury transkrypcji sensu, struktura słownika komunikacyjnego, metody analizy tekstów publicystycznych, nieleksykalne środki językowe wskazujące na komponenty sensu. Autor artykułu polemizuje z zawartą w monografii propozycją zanegowania konceptualnego wierzchołka trójkąta semiotycznego, wskazuje na potrzebę uwzględnienia procesów konfabulacyjnych w interpretacji eksperymentów z zakresu parafrazownia i zwraca uwagę na konieczność konsekwentnego oddzielenia planu treści od planu wyrażenia w procedurze transkrypcji sensu, np. z wykorzystaniem założeń modelu składni eksplikacyjnej A. Kiklewicza i M. Korystkowskiej. </em></p> Krzysztof Ozga Prawa autorskie (c) 2021 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/186 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0200 Monika Bielińska (red.), Leksykografia: słownik specjalistyczny. Kraków: Universitas, 2020. https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/177 <p>Recenzja książki</p> Mirosław Bańko Prawa autorskie (c) 2021 Półrocznik Językoznawczy Tertium https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://journal.tertium.edu.pl/JaK/article/view/177 Thu, 30 Sep 2021 00:00:00 +0200