Słowa kluczowe
pytania wielokrotnego wyboru (MCQ)
ważność testu
Uzbekistan
reforma edukacyjna
Jak cytować
Abstrakt
Artykuł analizuje rolę pytań wielokrotnego wyboru (MCQ) w ocenianiu umiejętności językowych, łącząc przegląd istniejących badań z ukierunkowanym studium przypadku z Uzbekistanu. Z perspektywy pedagogicznej i psychometrycznej, artykuł bada zarówno możliwości, jak i ograniczenia MCQ jako narzędzi do oceniania wiedzy językowej, umiejętności receptywnych oraz aspektów dyskursu i pragmatyki. Odwołując się do prac takich autorów, jak Phakiti i Leung (2024), Hughes i Hughes (2020) oraz Bachman i Palmer (2010), analiza podkreśla standaryzację, efektywność i diagnostyczną precyzję, jakie mogą zapewnić MCQ, zwłaszcza w kontekstach oceniania na dużą skalę i w testach wysokiej stawki. Jednocześnie artykuł podejmuje krytyczne kwestie, takie jak brak możliwości oceniania produktywnych umiejętności językowych, tendencja MCQ do fragmentaryzacji wiedzy językowej oraz ich potencjał do zniekształcania procesów nauczania i uczenia się. Artykuł ocenia również alternatywne formaty oceniania (np. testy luk, zadania otwartej odpowiedzi, portfolio) oraz przedstawia zasady tworzenia skutecznych pytań wielokrotnego wyboru. Druga część artykułu prezentuje studium przypadku oparte na analizie dokumentów z Pedagogicznego Centrum Doskonałości i Międzynarodowej Oceny w Uzbekistanie, dotyczące wykorzystania MCQ w krajowych ocenach podsumowujących. Materiał badawczy obejmuje rządowe rozporządzenia oraz przykładowe zadania z egzaminów podsumowujących na koniec kwartału (ChSB), uzupełnione o krytyczne komentarze z lokalnych źródeł medialnych. Analiza tych materiałów wskazuje, że MCQ odegrały kluczową rolę w wspieraniu przejścia kraju na ocenianie oparte na kryteriach, zgodne z poziomami Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego (CEFR), jednak wciąż mogą występować napięcia między dążeniem do standaryzacji a obawami dotyczącymi ważności testów, autonomii nauczycieli i efektu zwrotnego w procesie nauczania. Artykuł konkluduje, że pytania wielokrotnego wyboru nie są ani z natury wadliwe, ani uniwersalnie odpowiednie — ich skuteczność zależy od zgodności z definicjami, celami oceniania oraz szerszymi wartościami edukacyjnymi.
Bibliografia
Ajideh, Parviz, Reza Esfandiari (2009) “A Close Look at the Relationship between Multiple-Choice Vocabulary Test and Integrative Cloze Test of Lexical Words in Iranian Context.” English Language Teaching, 2(3); 163–170. https://doi.org/10.5539/elt.v2n3p163
Argüelles Álvarez, Inmaculada (2013) “Large-scale Assessment of Language Proficiency: Theoretical and Pedagogical Reflections on the Use of Multiple-choice Tests” International Journal of English Studies, 13(2); 21-38. https://doi.org/10.6018/ijes.13.2.185861
Bachman, Lyle, Adrian Palmer (2010) Language Assessment in Practice. Oxford: Oxford University Press.
Burton, Steven J., R. R. Sudweeks, P. F. Merrill, B. Wood (1991) How to Prepare Better Multiple-Choice Test Items: Guidelines for University Faculty. Provo: Brigham Young University Testing Services and the Department of Instructional Science. https://testing.byu.edu/handbooks/betteritems.pdf
Educational Testing Service (ETS) (2015) TOEIC Listening and Reading Test: Examinee Handbook. https://www.ets.org/pdfs/toeic/toeic-listening-reading-test-examinee-handbook.pdf
Gazeta.uz (2023, August 15) “O‘zbekistondagi 500 ta maktabda mezonga asoslangan (100 ballik) baholash tizimi joriy etildi. Nima o‘zgaradi? ” [“A criterion-based (100-point) assessment system has been introduced in 500 schools in Uzbekistan. What will change?”]. https://www.gazeta.uz/oz/2023/09/30/schools/
Hughes, Arthur, Julia Hughes (2020) Testing for Language Teachers. 2nd edn. Cambridge: Cambridge University Press.
Im, Gwan-Hyeok, Liying Cheng (2019) “The Test of English for International Communication (TOEIC®)” Language Testing 36(2). https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0265532219828252
Oller, John W. (1979) Language Tests at School: A Pragmatic Approach. London: Longman.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi [Cabinet of Ministers of the Republic of Uzbekistan] (2025) O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi huzuridagi Ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari agentligi huzuridagi Pedagogik mahorat va xalqaro baholash ilmiy-amaliy markazi faoliyatini tashkil etish to‘g‘risida [“On the Organization of the Activities of the Scientific-Practical Centre for Pedagogical Excellence and International Assessment under the Specialized Educational Institutions Agency of the Ministry of Preschool and School Education of the Republic of Uzbekistan”]. Resolution No. 130, 28 February 2025. https://lex.uz/uz/docs/-7409825
Paxton, Moragh (2000) “A Linguistic Perspective on Multiple Choice Questioning.” Assessment & Evaluation in Higher Education, 25 (2); 109–119. http://dx.doi.org/10.1080/713611429
Phakiti, Aek, Constant Leung (2024) Assessment for Language Teaching. Cambridge: Cambridge University Press.
Rauch, Dominque P., Johannes Hartig (2010) “Multiple-choice versus Open-ended Response Formats of Reading Test Items: A Two-dimensional IRT Analysis” Psychological Test and Assessment Modeling, 52 (4); 354-379.
Schmidgall, Jeffery E. (2017) “Articulating and evaluating validity arguments for the TOEIC® tests.” ETS Research Report Series 2017 (1); https://doi.org/10.1002/ets2.12182
Джалилов, Комил [Jalilov, Komil] (2024, November 25) “«Стало невозможно ни учиться, ни работать». К чему привело внедрение «критериальной» системы оценивания в школах?” [“It Became Impossible to Study or Work”: What Has the Introduction of the ‘Criterion-based Assessment System in Schools Led To?”]. Газета.uz. https://www.gazeta.uz/ru/2024/11/25/evaluation/
Министерство дошкольного и школьного образования [Ministry of Preschool and School Education] (2024, November 30) “В МДШО ответили на статью о новой системе оценивания в школах” [“The Ministry Responded to the Article on the New School Assessment System”]. Газета.uz. https://www.gazeta.uz/ru/2024/11/30/evaluation/
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Prawa autorskie (c) 2025 Półrocznik Językoznawczy Tertium